Kartering van ecosysteemdiensten (ESD) is traditioneel gebaseerd op biofysische ecosysteem¬ken¬mer¬ken en landgebruik. Moeilijk kwantificeerbare ESD (bvb. mogelijkheden voor recreatie of relaxatie) worden echter uit het oog verloren, net als de perceptie van gebruikers van ESD. Om hieraan tegemoet te komen, hebben we een kader voor een geïntegreerde waardering van ESD uitgewerkt, waarin een sociaal luik de biofysische en economische waardering vooraf gaat (Fontaine et al. 2013). Deze poster focust op een onderdeel van het sociale luik, nl. de participatieve kartering van ESD.

We interview¬den 39 stakeholders uit Oud-Heverlee, Bierbeek, Beauvechain en Grez-Doiceau die ESD gebruiken en/of er een (beleids)invloed op hebben. De respondenten werd o.a. gevraagd de voor hen belangrijkste ESD te lokaliseren. Een inhoudsanalyse gaf aan welke ESD volgens de respondenten samen voorkomen (synergie), en welke ESD met mekaar conflicteren. De verspreiding van de gekar¬teer¬de ESD werd onderzocht m.b.v. landschapsecologische indicatoren (abundantie/frequentie, rijk¬dom aan ESD, diversiteit, zeldzaamheid, risico; verder sociale landschaps¬indicatoren genoemd). M.b.v. Spearman correlaties werden de ruimtelijke synergieën tussen ESD onderzocht.

De geïnterviewden duidden 535 gebieden aan, in 264 gebieden kwamen ESD in synergie (193) of conflict (71) voor. De meest frequent gekarteerde ESD zijn esthetische ervaringen (18 % van de gebieden), recreatie (15 %) en voorzien van habitats (15 %). Verstedelijking werd gezien als de belangrijkste bedreiging voor het functioneren van ESD, net als conflicten tussen recreatie en habitats.

De sociale landschapsindicatoren abundantie, rijkdom, risico, diversiteit en zeldzaamheid vatten de gepercipieerde verspreiding van ESD goed samen. De zeldzaamheidsindicator geeft aan in welke gebieden weinig vermeldde ESD voorkomen. De abundan¬tie geeft aan waar de meeste ESD vermeld werden door de respondenten (onafhankelijk van het type ESD), terwijl de rijkdomindicator aangeeft waar de meeste verschillende types ESD gelokaliseerd werden. De risico indicator geeft de gebieden aan waar er de meeste conflicten tussen ESD of tussen ESD en verstedelijking vermeld werden.

De correlatie tussen individuele ESD en de sociale landschapsindicatoren enerzijds, en de ecologische waarde anderzijds is laag. Dit onderstreept het belang van het sociale waarderingsluik. Een combinatie van sociale, biofysische en economische waardering geeft een beter inzicht in een breed pallet aan ecosysteemdiensten. Het integreren van percepties van stakeholders over het functioneren van ESD in een geïntegreerde waarderingsoefening draagt bij aan een waardering die de realiteit beter weergeeft.

Referenties
Fontaine, Corentin M., Nicolas Dendoncker, Rik De Vreese, Ingrid Jacquemin, Allyson Marek, Ann Van Herzele, Guenaël Devillet, Dieter Mortelmans, and Louis François. 2013. "Participatory Valuation and Modelling of Ecosystem Services under Land Use Change." Journal of Land Use Science. doi:10.1080/1747423X.2013.786150.
Original languageDutch
Title of host publicationStarters in het Natuur- en Bosonderzoek
Publication statusPublished - 28 Mar 2014

    Research areas

  • ecosystem services, social mapping, participative mapping

ID: 2433988