De bevoegdheid tot het uitvoeren van een identiteitscontrole is een vaak toegepaste politiepraktijk. Identiteitscontroles worden geacht bij te dragen aan het opsporen en bestrijden van criminaliteit (gerechtelijke controle) of het handhaven van de openbare orde (bestuurlijke controle). Echter, diverse studies in het buitenland toonden reeds aan dat deze controles als zeer ingrijpend worden ervaren door de burger en weinig effect hebben op de gepleegde criminaliteit. Zo zou slechts 5 à 15% van het totale aantal identiteitscontroles leiden tot een proces-verbaal. Veeleer beschadigen ze de bestaande relaties tussen politie en bepaalde bevolkingsgroepen, in het bijzonder etnische min- derheden. In het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten vormden de zogenaamde ‘stops and searches’ (of stops and frisks) geregeld de lont in het kruidvat voor het ontstaan van rellen en straatprotesten. In het VK leidde dit uiteindelijk tot invoering van de Police and Criminal Evidence Act (PACE) waardoor identiteitscontroles voortaan netjes moeten geregistreerd worden in een nationale gegevensbank, en de burgers recht hebben op een bewijs van registratie na te zijn gecontroleerd. Ook in België, duikt het debat nu en dan op in de media. Rapporten van Amnesty International en Human Rights Watch maakten meermaals melding van gewelddadig of discriminerend gedrag van de Belgische politie tijdens controles en terreurbestrijdingsoperaties. Ondanks de steeds toenemende aandacht voor het onderwerp, is er momenteel nog steeds te weinig informatie voor handen om de bovenstaande aannames te kunnen toetsen en binnen een juiste context te plaatsen.
Dit artikel tracht de lezer een meer diepgaand inzicht te geven in de huidige discussie over de praktijk van identiteitscontroles. Meer specifiek, richten we ons op het vraagstuk van de registratie van identiteitscontroles. Het artikel steunt op een literatuuronderzoek waarbij er een korte sprong wordt gemaakt naar de empirie.
Original languageDutch
Pages (from-to)209-226
Number of pages18
JournalCahiers Politiestudies = Journal of Police Studies
Issue number48
Publication statusPublished - Jul 2018

ID: 39023944